31.1.09

The crying light


Ager siguec er anniversari de Biniam e Hilina, quate ans...

Son ua passada!.

Aué xerrant damb Juli sus era sua darrèra estada en Kombolcha mos didie qu'era situacion aquiu ei en tot desesperant, Addis Abeba ei un paradís comparat damb era rèsta deth país. Ei esgarrifós, e dempús resulte que executius de firmes financères de Wall Street s'an repartit primes milionàries, 18.000 milions, dempús qu'es sues enterpreses arrecebessen enòrmes quantitats de hons publics entara sua salvacion.

Demoram que toti de pòc en pòc prenem conciència e hiem un mon melhor, un aute mon.

Another World

M'encantarie anar eth pròplèu 15 d'abriu en Barcelona a veir eth concèrt d'Anthony and The Johnsons mès me semble qu'ac è un shinhau complicat

28.1.09

Songhai

Es jornaus parlen de recessió fins passat 2010. Cada dia vedem coma companhs nòsti van pèrden es sòns trabalhs coma un contagotes...

Obama ac as fòrça e fòrça cru gojat, métes es piles rapidaments ara economia americana o açò pinte cada dia pejor.

Eth cas ei qu'encara arrés sap quina ei era solucion, dar sòs as  bancs qu'an hèt mau eth sòn trabalh? Plan segur que quauquarrés s'a enriquit damb era operacion.

E s'es condes d'ajudar a qui ac a hèt mau pr'amor que non premien a qui ac hè ben o simplaments m'ajuden a jo?

Per cèrt, quauquarrés sap quin ei eth deute damb eth tresau mon des païsi rics? 
De quan se parlaue quan parlàuem de 0.7%? 
Fòrça mens deth que ara eth govèrn american vò dar enes bancs.

Soc un complèt ignorant, me demani quin problèma i aurie en nacionalitzar toti es maleits bancs que mos an portat ad aguesta situacion?




Bona net,

Ne Ne Koita

26.1.09

Nos sobran los motivos

Aué non me demore ja guaire temps, sonque me hège gòi sénter aguesta cançon.

Ua dimenjada intensa, eth toti es sensi...

Eth mon comence a cambiar?

Semble èster que òc, mentre uns politics meten era locomotora eth foncionament entà sajar hèr-mos a gésser d'aguesta maudita crisi, toti aqueri que mos an avocat ada era se trèn es uelhs uns as auti quitament damb rocambolesques istòries d'espionatge.

Per cèrt semble qu'a es politics aranesi es pactes, o sigue es promeses e eth sòn electorat les impòrten tres pitos, era istòria ei aferrar-s'en tot poder com sigui

Bona net

Nos sobran los motivos

22.1.09

Tutu

non sabi quan decidí
deishar de caminar
mès era tèrra m'ac ditz clar
que me quede
que sò en casa


© M.Cuixart 2009



Aué auem perdut a ua persona fòrça estimada, sabem qu'ei eth nòste destin mès tostemp mos dòl afrontà'c.

Gràcies per auer-te crotzat en nòste camin Agustí...

Tutu

21.1.09

Triumph

Encara incrèduls auem qu'assumir aguesta naua èra qu'ara comence. Atau coma eth president espanhòu actuau Obama comence eth sòn mandat en tot méter es cartes sus era taula, es jutjaments a Guantànamo s'an suspenut, ei un prumèr pas.

Guaires causes an qu'apréner es nòsti politics deth discors d'Obama, ací aguest discors ei impensable, quauquarrés s'imagine a eth "hilillos" o a eth "prestidigitador der estatut e finançament" en tot díder arren de similar? Non. Ací solament qu'auem discorsi uets, populistes e demagogs.

Eth nòste amic Juli acabe de tornar d'Etiopia e mos a metut a jorn de com ei tot per aquiu, era prumèra reflexion ei: "Me'n foti jo d'aguesta crisi". Era nòsta principau preocupacion ara ei que non poderam vestir es camises de Ralph Lauren ne es pantalons de Hilfiguer ne era xaqueta de Burberry pr'amor que non arribam en fin de mes, me'n foti jo s'açò ei èster en crisi. Mentre uns desgraciadi s'an hèt d'aur e an acumuladi fortunes inimaginables a còsta de miei ma non a que portar-se ara boca.

Açò ei èster en crisi, demoram qu'eth mon sigue capable de cambiar, toti auem esperança.

Can You Feel It

20.1.09

Próxima Estación: Esperanza

Aué auem dat per acabat un cicle e auem començat un nau capítol ath libre dera istòria.

Eth temps ac diderà mès ara per ara eth títol deth borrolhon ei, esperança.

Ei temps d'illusions, tempsi de grani esfòrci que demoram mos pòrten a bon pòrt.

Toti plegadi auem era responsabilitat de bastir un nau mon. Un mon que premii era estima e solidaritat, era justícia e era libertat, eth trabalh e umilitat, valors que semblauen desapareishudi.


Discors intègre deth 44 president des Estats Units


Compatriòtes:

Me tròbi aué ací damb umilitat deuant eth prètzhèt qu'afrontam, arregraït pera confidança que'm a estat autrejada, conscienta des sacrificis des nòsti ancessors. Arregraïsqui ath president Bush eth sòn servici ara nòsta nacion, atau coma era generositat e cooperacion qu'a demostrat ara'longa d aguesta transicion.

Ja son quaranta quate es nòrd-americani qu'an hèt eth jurament presidenciau. Aguestes paraules an estat prononciades pendent marees de prosperitat e aigües tranquilles dera patz. E, maugrat tot, a viatges eth jurament se hè ath miei de nivolades e furioses tempèstes. Er aguesti moments, Estats Units s'a mantengut non solaments pera perícia o vision des nauti cargues, mès pr'amor que nosati, eth pòble, auem estat fidèus as ideaus des nòsti antecessors e as nòsti documents constitutius.

Atau a estat. E atau li cau èster damb aguesta generacion de nòrd-americani.


Era crisi

Qu'èm ath miei d'ua crisi ei un hèt fòrça assumit. Era nòsta nacion ei era guèrra contra un hilat de grana posita de violéncia e òdi. Era nòsta economia ei grèvaments afeblida, coma conseqüéncia dera cobdícia e era irresponsabilitat d'bèi uns, mès tanben peth fracàs collectiu a l'ora d'elegir opcions malaisides e de preparar era nacion entà ua naua ère.

S'an perdut cases e lòcs de trabalh e s'an barrat enterpreses. Eth nòste sistèma de salut ei donques que; es nòstes escòles an mancat massa; e cada dia apòrte naues pròves qu'era manèra eth qué utilizam l'energia refortilhe es nòsti adversaris e menace era nòsta planeta.

Aguesti son era indicadoira d'ua crisi, segons es donades e es estadistiques. Mens tangible mès non mens prigonda ei era pèrta de confidança en nòste país, ua temor persistenta qu'eth declivi des Estats Units ei inevitable e qu'era pròplèu generacion li cau redusir es sues expectatives.

Aué vos digui qu'es provocacions que mos li afrontam ada eth son reaus. Son grèus e son fòrça. No les afrontaram facilaments o er un cuert periòde de temps. Mès Estats Units li cau saber que i haram tèsta.


Esperança contra era temor

Aué mos amassam pr'amor qu'auem elegit l'esperança sus era temor, era unitat d'intencions sus eth conflicte e era discòrdia. Aué auem vengut a proclamar era fin des planhs mesquines e es fausses prometudes, des recriminacions e es dogmes caducs que pendent massa tempsi an estrangulat era nòsta politica.

Contunham d'èster ua nacion joena, mès, segons es paraules des Escritures, a arribat eth moment de quitar de banda es infantilismes. A arribat eth moment de reafirmar eth nòste esperit de fermetat: d'elegir era nòsta melhora istòria; de portar tà deuant aguest preciós don, aguesta nòbla idèa qu'a passat de generacion era generacion: era prometuda divina que toti son parièrs, toti son liures e toti meriten l'oportunitat d'arténher era felicitat plea.

En tot reafirmar era granesa dera nòsta nacion, èm conscientes qu'era granesa non ei jamès un regal. Li cau guanhar-se. Eth nòste camin jamès a estat de dreceres o de conformar-se damb mens. Non a estat un camin entàs pusil·lànimes, entàs que preferissen l'òci ath trabalh o cerquen solament es plasers dera riquesa e era reputacion. Mès lèu, an estat es qu'an assumit risqui, es qu'actuen, es que fan causes -bèra d'eri arreconeishudi, totun mès soent òmes e hemnes desconeishudes er era sua prètzhèt, es que mos an portat cap tà deuant peth long, escarpat camin cap ara prosperitat e era libertat.

Per nosati s'emportèren es sues pòques possessions materiaus e viatgèren a trauès des oceans ara recèrca ua naua vida.

Per nosati trabalhèren dins de condicions infrahumanes e s'establiren a l oèst; suportèren eth fuet e van llaurar era dura tèrra.

Per nosati lutèren e moriren es lòcs coma Concord e Gettysburg, Normandia e Khe Sahn.


Era nacion mès poderosa

Un còp e ua auta aguesti òmes e hemnes lutèren e se sacrifiquèren e trabalhèren enquia auer llagues as mans pr'amor que podéssem auer ua vida melhora. Vedien er Estats Units mès gran qu'era soma des nòstes ambicions individuaus, mès grana que totes es diferéncies d'origina, riquesa o faccion.

Aguest ei eth viatge que contunham aué. contunham d'èster era nacion mès pròspera e poderosa dera Tèrra. Es nòsti trabalhadors non son mens productius que quan comencèc aguesta crisi. Es nòstes ments non son mens inventives, es nòsti bens e servicis non son mens de besonh qu'era setmana passada, eth mes passat o l'an passat. Era nòsta capacitat non a amendrit. Mès eth temps de'l immobilisme, der emparament d'interèssi limitadi e d'ajornar es decisions desagradables, aqueth temps seguraments a passat. A partir'd aué, auem'd lheuar-mos, espolsar-nos e tornar a començar eth prètzhèt de rehèr Estats Units.

Pr'amor qu'aquiu a on guardam, i a trabalh a hèr. L'estat de'l economia requerís ua accion audaç e rapida e actuaram non solaments entà crear naui lòcs de trabalh mès entà lheuar naui fondaments entath creishement. Bastiram carretères e pònts, es hilats electrics e es linhes digitaus qu'alimenten eth nòste comèrç e mos mantien junhudi. Meteram era sciéncia ath lòc a on se merite e profitaram es meravilhes dera tecnologia entà aumentar era qualitat dera sanitat e redusir-ne eth còst. Utilizaram eth solei, eth vent e era tèrra entà alimentar es nòstes automobiles e hèr a foncionar es nòstes fabrices. E transformaram es nòstes escòles e universitats entà hèr tèsta ara aguda de besonh d'ua naua ère. Tot açò podem hè'c. E tot açò ac haram.

Bèi uns qüestionen l'amplor des nòstes ambicions e suggerissen qu'eth nòste sistèma non pòt tolerar guairi grani plans. Es sues memòries son cuertes. Pr'amor qu'an desbrembat çò qu'aguest país a ja hèt; çò qu'òmes e hemnes liures pòden arténher quan era imaginacion s'junh a l interès comun e eth besonh ath coratge.


Nau panorama

Çò que non comprenen es cínics ei qu'eth terren que dralhen a cambiat e qu'es arguments politics esterils que mos an consumit pendent massa tempsi ja non servissen.

Era qüestion que mos hèm aué non ei s'eth nòste govèrn ei massa gran o petit, mès se foncione -ja sigue entà ajudar es familhes a trobar trabalhs damb un sòu decent, assisténcia que poguen pagar e ua jubilacion digna. Aquiu a on era responsa ei òc, contunharam d'auançar e aquiu a on era responsa ei non, meteram fin enes programes. E as que controtlam eth diner public se'ns demanaràn compdes entà gastar damb sabença, cambiar es males abituds e hèr eth nòste trabalh ara lutz deth dia, pr'amor que solament alavetz poderam restablir era confidança vitau entre un pòble e eth sòn govèrn.

Er ahèr entà nosati tanpòc ei s'eth mercat ei ua fòrça deth ben o deth mau. Eth sòn poder entà generar riquesa e espandir era libertat non a rivau, mès aguesta crisi mos a arrebrembat a toti que sense vigilància, eth mercat pòt descontrolar-s'e qu'ua nacion non pòt prosperar pendent fòrça temps se favorís solament es rics. L'succès dera nòsta economia a tostemp depenut non solaments deth nòste Producte Nacionau Brut, mès de'l posita dera nòsta prosperitat, dera nòsta abilitada d'aufrir oportunitats a toti es qu'ac desiraràn, non per caritat mès pr'amor qu'ei era via mès segura cap ath ben comun.

Per çò qu'ei dera nòsta defensa comuna, refusam per faussa l'eleccion entre era nòsta seguretat e es nòsti ideaus. Es nòsti pares fondadors, afrontadi a perilhs que quasi non podem imaginar, redigiren ua carta entà garantir l'empèri dera lei e es drets umans, ua carta que's a espandit damb era sang de generacions. Aqueri ideaus encara illuminen eth mon e non i renonciaram per convenença. E enes auti pòbles e govèrns que mos obsèrven aué, dempús des grani caps-lòcs en petit pòble a on neishec eth mèn pair: sapiatz qu'America ei l'amiga de cada nacion e cada òme, hemna e mainatge que perseguís un futur de patz e dignitat e qu'èm preparadi entà assumir eth lideratge encara un còp.


Guardians d'un auviatge

Arrebrembatz que generacions anteriores s'afrontèren ath fascisme e ath comunisme non solaments damb missils e tancs, mès damb solides aliances e fèrmes conviccions. Compreneren qu'eth nòste poder solet non pòt protegir-mos ne mos da dret a hèr çò que mos semblarà. Sabien per contra qu'eth nòste poder creish a trauès deth sòn usatge prudent, qu'era seguretat emana dera justícia dera nòsta causa, la fòrce deth nòste exemple e es qualitats dera temperància, era umilitat e era contencion.

Èm es guardians d'aguest auviatge. Guidadi de nau per aguesti principis, podem hèr tèsta a naues menaces qu'exigissen encara mès esfòrç -quitament mès cooperacion e comprenuda entre es nacions. Començaram a deishar l'Iraq, de manèra responsabla, en sòn pòble, e forjar ua patz guanhada damb dificultat a l'Afganistan.


Contra eth terror

Damb vielhs amics e ancians contrincants, trabalharam sense relambi entà redusir l'menace nucleara e hèr a retrocedir eth hantauma d'ua planeta que's cauhe. Non demanaram perdon peth nòste estil de vida, ne vacil·larem a defener-lo, e entad aqueri que pretenen arténher es sues fins mejançant eth foment dera terror e des tuades d'innocenta, les didem dempús de d ara qu'eth nòste esperit ei mès fòrt e non se'l pòt trincar; non podetz perdurar mès que nosati, e vos venceram.

Pr'amor que sabem qu'eth nòste eretatge multiètnica ei ua fortalesa, non un afeblit. Èm ua nacion de crestians e musulmani, josievi e hindús, e de non credenti. Èm formadi per totes es lengües e cultures, procedentes de cada cornèr d'aguesta Tèrra; pr'amor qu'auem provat eth mau trago dera guèrra civiu e era segregació, e ressorgit mès fòrts e mai junhuda d'aqueth capítol nere, non podem evitar creir qu'es vielhs òdis s'esvairan bèth dia, qu'es linhes divisòries entre tribus lèu se dissolveràn; que mentre eth mon s'empetiteix, era nòsta umanitat comuna se revelarà; e America a'd exercir eth sòn papèr er era neishença d'ua naua ère de patz.

En mon musulman, i cercam un nau camin tà deuant, basat era'l interès mutuau e eth respècte mutuau. Ad aqueri caps es diferentes parts deth mon que pretenen semiar eth conflicte, o culpar Cogant des maus des sues societats, sapiatz qu'es vòsti pòbles vos jutjaràn peth que pogatz bastir, non per eth que destruïtz.


Enes païsi mès praubes

Ad aqueri que's aferren ath poder mejançant era corrupcion e l'enganha e era repression dera dissidència, vos cau saber qu'ètz eth çò de costat confonut dera Istòria; mès vos alongaram era man s'ètz disposadi a daurir eth punh.

Enes pòbles des nacions mès praubes, mos comprometem a collaborar damb vosates pr'amor qu'es vòstes granges florisquen e deishar que flueixin aigües netes; dar minjar as còrssi desnodrits e alimentar es ments famolenques. E ad aqueres nacions que, coma era nòsta, gaudissen de relativa abondància, les didem que non mos podem perméter mès era indiferéncia deuant eth patiment dehòra des nòstes termières, ne podem consumir es recorsi deth mon sense préner eth compde es conseqüéncies. Pr'amor qu'eth mon a cambiat, e nosati mos cau cambiar damb eth.

En tot contemplar era rota que se desplegue deuant nòste, arrebrembam damb umil arregraïment aqueri nòrd-americani valents que, er aguest madeish moment, patrolhen desèrts alunhadi e montanhes distants. An ua causa entà dider-mos, atau coma es eròis queigudi que pausen a (eth cementèri nacionau de) Arlington murmuren dempús des tempsi alunhadi. Les rendem aumenatge non solaments pr'amor que son es guardians dera nòsta libertat, mès tanben pr'amor qu'encarnen l'esperit de servici; era volontat de trobar sentut er ua causa mès grana qu'eri madeishi. Maugrat tot, er aguest moment -un moment que definirà ua generacion- ei justaments aguest esperit çò qu'a'd installar-se eth toti nosati.


Era èra dera responsabilitat

Per fòrça qu'eth govèrn pogue e li calgue hèr, era darrèra instància aguesta nacion depen dera fe e era decision deth pòble nòrd-american. Ei era bontat d'acuélher un estranh quan se trinquen es dics, l'abnegació des trabalhadors que preferissen retalhar es sòns oraris abans que veir un amic pèrder eth sòn lòc de trabalh, çò que mos hè a superar es nòsti moments mès escuri. Ei eth coratge deth pompièr en tot pujar un escalèr plen de hum, mès tanben era volontat deth progenitor de suenhar un mainatge, çò qu'ara fin decidís era nòsta sòrt.

Es nòstes provocacions apoiridien èster naui. Es estruments que i hèm damb eth tèsta apoiridien èster naues. Mès aguestes valors que depen sus eth eth nòste succès, eth trabalh portar e l'aunestetat, eth coratge e eth jòc net, era tolerància e era curiositat, era leiautat e eth patriotisme, aguestes causes son vielhes. Aguestes causes son verdaderes. An estat la fòrce silenciosa darrèr deth nòste progrès pendent tota era nòsta istòria. Çò que's exigís, donques, ei eth retorn ad aguestes vertats. Çò que se'ns demane ara ei ua naua ère de responsabilitat, ua reconeishença, per part de cada nòrd-american, qu'auem déuers damb nosati, era nòsta nacion, e eth mon, déuers que non admetem a desplaser, mès qu'acuelhem damb alegror, fèrmi er era coneishença que non i a arren tan gratificanta entà l'esperit, tan representatiu deth nòste caractèr qu'autrejar-lo tot er un prètzhèt malaisit.

Aguest ei eth prètz e era prometuda dera ciutadania.

Aguesta ei era hònt dera nòsta confidança, eth saber que Diu mos cride a dar forma a un destin incert.

Aguest ei eth significat dera nòsta libertat e deth nòste credo, de sòrta qu'òmes e hemnes e mainatges de totes es races e de totes es fes pòden junher-se er ua celebracion de cap a cap'd aguesta magnifica esplanada, e un òme eth pair que, ne hè mens de 60 ans, non aurie estat servit er un restaurant ara ei deuant vòste entà prestar eth jurament mès sagrat.

Atau que, soslinham aguest dia en tot hèr memòria de quala èm e que long qu'a estat eth camin recorrut. L'an dera neishença d'America, er un des mesi mès heireds, ua redusida banda de patriotes s'amassaue deuant es minvants fogueres a pè d'un arriu gelat. Eth cap-lòc s'auie abandonat. L'enemic auançaue. Era nhèu ère tacada de sang. Er un moment eth qué era solucion dera nòsta revolucion ère mès eth dobte, eth pair dera nòsta nacion manèc que se liegessen en pòble aguestes paraules:

"Que's explique en mon deth futur qu'er es prigondors de'l iuèrn, quan arren a excepcion de'l esperança e era vertut podien subervíuer ... L'urbs e eth país, alarmadi deuant un perilh comun, gesseren ath sòn pas."

America. Deuant es nòsti perilhs comuns, er aguest iuèrn des nòstes privacions, arrebrembam aguestes paraules etèrnes. Damb esperança e vertut, evitam nauaments es corrents geladi, e sostiem es tempèstes que mos quèiguen a sus. Qu'es hilhs des nòsti hilhs diguen que quan siguérem metudi a pròva mos neguèrem a perméter qu'aguest viatge acabèsse, non virèrem coa, e damb era vista metuda a l'orizon e era gràcia de Diu a sus nòste, portam aguest gran regal dera libertat e eth hiem a mans des generacions venidores.


Gràcies, que Diu vos beneeixi, que Diu beneeixi America.



Merry Blues